WAT IS "LEREN MET DIEREN...."?
"Leren met dieren", vaak afgekort tot "LAD", staat voor een vorm van leren of persoonlijke groei waarbij een dier wordt ingeschakeld om mensen te helpen hun leerdoelen op kortere termijn, gemakkelijker of op een meer ontspannen manier te behalen. Door een dier in te schakelen kan een coach, orthopedagoog, onderwijzer, kleuterleid(st)er, of docent zijn/haar pupillen stimuleren hun groei- en leerprocessen beter onder de knie te krijgen en gemotiveerder aan de slag te gaan.
Schoolmoeheid is uitgesloten met deze leermethode. Door de emotionele band tussen student en dier gaat de student met extra energie en een sterke motivatie aan de slag om geconcentreerd en grondig de vereiste leerdoelen te bereiken. Bij leren met dieren gaat het dus altijd over leerprocessen, het verbeteren van het menselijk potentieel, maar dan nu gesteund door de motivatie die wij als mensen kunnen ervaren door de (actieve) aanwezigheid van een dier (=biofilia).
Door onze interesse in de "kracht" die van dieren uitgaat, hebben wij als STUDENTENVERENIGING ervoor gekozen om onder deze VLAG/SLOGAN te werken. enerzijds omdat vele van ons in een leeromgeving aan de slag willen met dieren, anderzijds omdat we via het ervaringsgericht leren zelf ervaren dat leren met assistentie van dieren (LAD), juist dat beetje extra biedt. Kortom, we willen uitdragen dat LAD "cool" is en dat ook dieren ons helpen om ons leerproces over IADs door te maken, .... dat is natuurlijk dubbel leuk!
Studenten aan het woord Wat is hun visie op "Leren met dieren..."?
(Origineel gepresenteerd op de AAIZOO studiedag - 3 september 2011)
"Een vreemde eend in de bijt.... de dierenbegeleider" door A. Vos
Waarom ben ik begonnen aan een opleiding IAD (Major - Dierenbegeleider in IADs)? Even een korte geschiedenis. Mijn vrouw en ik wonen buitenaf en hebben verschillende dieren (o.a. ezels, pauwen, kippen, geiten,....). We prijzen ons hier zeer gelukkig mee en willen dit geluk graag delen met mensen die het minder getroffen hebben. We hebben daarom besloten onze krachten te bundelen. Ik als verzorger van dieren met kennis van de groene omgeving en mijn vrouw als psychologisch hulpverlener. Zorglandgoed 't Huisven, zeg maar zorgboerderij zonder agrarische hoofdfunctie, was al snel een feit. Clienten kunnen bij ons het aangename (in eigen tempo in de buitenlucht met dieren en/of moestuin bezig zijn) met het nuttige (het verzorgen van dieren) combineren. Tegelijkertijd met het oprichten van het zorglandgoed hebben we besloten een bijkomende opleiding over animal-assisted therapy (AAT) te volgen. Dit om ons verder te bekwamen in hoe dieren duurzaam ingezet kunnen worden bij zorgverleningsprogramma's. Ik volg de opleiding "Dierenbegeleider". Wat deze term precies inhoudt, daar kom ik dadelijk op terug. Trouwens waarom eigenlijk een aanvullende opleiding? Ik heb geleerd hoe je dieren moet verzorgen en hoe je ze respectvol behandelt. Maar ons inziens gaat het inzetten van dieren in zorgprogramma's een stuk verder. Dit is voor mij waar het bij interventies met assistentie van dieren (IADs) om draait namelijk door dieren te laten deelnemen aan zorgprogramma's doe je een groot beroep op hen. Je verlangt op dat moment meer van een dier dan op een kinderboerderij of in een dierentuin en hele andere dingen dan bij blindegeleidehonden of politiehonden. IADs vragen een professionele grondslag gericht op zorg. Niet alleen wat betreft het welzijn van het dier maar ook wat betreft een succesvol verloop van het zorgtraject voor de client. Zorglandgoed 't Huisven willen we tot IAD-waardig ontwikkelen, zeg maar een IAD-zorglandgoed opbouwen. Nu is het nog werken en bezig zijn met dieren, met indien nodig psychiatrische hulpverlening. Stap voor stap willen we IAD-concepten gaan introduceren en ontwikkelen, te beginnen met activiteiten (AADs), later ook therapeutische en leerconcepten in samenwerking met therapeuten en docenten. Maar op de eerste plaats zal dit jaar onze aandacht uitgaan naar de inrichting van de gronden, de huisvesting en de selectie en training van onze dieren. Dit om ons Huisven IAD klaar te maken.
Aan de slag als dierenbegeleider? Wat doet een dierenbegeleider in IADs? Laten we starten met een vaak gehoorde uitspraak: "Een dierenbegeleider staat in voor de verzorging van dieren die ingezet worden in IADs". Klopt dit? Is dit de juiste inhoud voor de term dierenbegeleider....? Neen, het is niet hetzelfde. Er is heel bewust voor een nieuwe term dierenbegeleider gekozen, naast die van dierenverzorger en dat is ook logisch want dierenzorg is al een bachelor programma (BSc.). De term dierenbegeleider (Engels: Animal Handler) is voor zover we weten het eerst opgedoken in 2006 toen de stichtende leden van ons huidig opleidingsinstituut voor het Departement BIOT (HoGent) een postgraduaatsprogramma "Training en begeleiding van dieren in de zorgverlening" hebben opgezet. Afgestudeerde dierenverzorgers konden hier leren hoe ze dieren konden inzetten in educatieve, sociale of therapeutische programma's. Met andere woorden ons huidig opleidingsprogramma neemt als basiscompetentie mee dat dierenbegeleiders in opleiding al minimaal een professionele BSc. Dierenzorg behaald hebben of op Bachelor niveau weten hoe met dieren om te gaan, hen te verzorgen, hoe hen veilig te hanteren, hoe hen te huisvesten, etc. Een tweede vereiste om een dierenbegeleider te worden op leidinggevend niveau (dwz dat men instaat voor alles wat te maken heeft met dieren binnen een (nieuw) IAD project), is dat men zich kan baseren op een degelijke fundering en niet op een gevoel van "zo zal het wel goed zitten". Die degelijke fundering halen wij uit wetenschappelijke inzichten, dat wil zeggen dat men in deze opleiding ervan uit gaat dat men wetenschappelijke literatuur kan lezen en begrijpen. Deze literatuur is veelal Engelstalig, niet op de laatste plaats omdat de beste literatuur voor IADs op dit moment nog altijd uit Amerika komt maar ook dat het begrip "Animal Handler" daar al veel meer ingeburgerd is dan hier. Tenslotte moet men als "Dierenbegeleider" een goede theoretische basis hebben over IADs. Vaak zijn er namelijk geen pasklare antwoorden op de veelal nieuwe vraagstukken in deze relatief jonge beroepsgroep. Je moet daarom een sluitende redenering kunnen opbouwen met de elementen die je in de wetenschappelijke literatuur kunt terugvinden. Je moet, en dan spreekt de bosbouwer in mij, als het ware de bomen in het bos zien staan en weten hoe hier mee om te gaan.
"Orthopedagogisch werken met dieren, een werk voor specialisten" door T. Capens
Waarom ben ik begonnen aan een opleiding IAD (Major - Orthopedagogisch werken met Assistentie van Dieren)? Al van kindsbeen af ben ik gefascineerd door alles wat met dieren te maken heeft. Voor mij lijkt het dan ook logisch dat dieren een meerwaarde kunnen zijn in het orthopedagogisch werken. Maar toen zat ik met de vraag: "Hoe kan ik dieren inzetten in de orthopedagogiek?" en in mijn zoektocht naar het antwoord op deze vraag ben ik terechtgekomen bij het instituut voor animal-assisted therapy. Voor mij is het belangrijk om te zien hoe een dier een meerwaarde kan zijn tijdens een leerproces en van uit mijn vooropleiding als MSc. Orthopedagogiek vind ik het heel belangrijk dat ik daar een gefundeerd antwoord op krijg, dus ben ik niet zomaar gaan werken in een setting waar men bijvoorbeeld kinderen met beperkingen en dieren samenplaatst, maar heb ik er voor gekozen om een opleiding IAD (major: LAD) te combineren met een wetenschappelijke studie die ik zelf heb uitgevoerd.
Hoe ervaar ik de kracht van dieren in mijn werk? Tijdens mijn onderzoek (=wetenschappelijke studie) stootte ik vaak op mythes over Interventies met Assistentie van Dieren (IADs) waarvan ik er vandaag 2 zou willen delen met jullie. Een eerste mythe is dat een orthopedagoog therapeutisch werk kan doen, dus therapie kan geven. Dat kan uiteraard niet, want het zijn twee verschillende opleidingen. Ze vertonen inderdaad raakvlakken, maar hebben toch een verschillende invalshoek en verschillende methodieken. Orthopedagogen bekijken volgens W. Ter Horst problematische opvoedingssituaties en trachten hier opnieuw beweging in te brengen en J. van der Ploeg stelt dat orthopedagogische interventies verschillen van therapeutische methodieken. Het is dus duidelijk dat LAD niet verkeerdelijk Therapie met Assistentie van Dieren (TAD) genoemd mag worden. LAD op zich is namelijk heel waardevol. Zo heeft niet iedereen therapie nodig maar iedereen kan wel baat hebben bij ondersteuning tijdens een persoonlijk groeiproces. Een tweede mythe die ik kort zou willen bespreken is dat veel mensen geloven dat iedereen een LAD-programma kan opstellen, dat men dus geen diploma of vooropleiding nodig heeft om iemand te coachen of te begeleiden tijdens leerprocessen. Volgens mijn visie en dit is eigenlijk de visie die ik tijdens mijn opleiding orthopedagogiek aan de universiteit (UGent) meegekregen heb oa. door orthopedagogen zoals Prof. Dr. E. Broekaert is de eerste stap in het opstarten van eender welke behandeling binnen de traditionele orthopedagogiek een grondige beeldvorming en diagnosestelling van iedere individuele client. Zo kunnen de noden van de client in kaart gebracht worden en specifieke doelen beschreven worden. Heeft een client een leerdoel dan kan er een orthopedagogische methodiek vertaald worden naar een LAD programma, meer specifiek het orthopedagogisch begeleiden met assistentie van dieren. Heeft de client eerder nood aan een therapeutische interventie dan dient de orthopedagoog de client door te verwijzen naar iemand met de juiste competenties. Ook dit blijft behouden binnen LAD omdat we ook binnen interventies met dieren steeds multidisciplinair te werk gaan.
"Kunnen pluizige dieren een meerwaarde betekenen binnen psychiatrische verpleegkundige units" door A. Desloovere
Waarom volg ik een opleiding IAD (Major - Psychiatrische Verpleegkunde met Assistentie van Dieren)? Wel mijn eerste interesse in IADs ontstond toen ik in 2007 in Bolivia als vijwilligster werkte met straatkinderen. Ik leerde daar Rodrigo kennen en ik merkte dat wanneer hij samen met zijn hond Perito naar mij toe kwam hij gemakkelijk kon praten, open was, dat hij met andere woorden een sociale jongen was. Wanneer hij alleen langs kwam, zonder zijn hond, was hij de stoere afstandelijke koele jongen waarmee ik moeilijk contact kon leggen. Op dat moment wist ik nog niets van IADs. Maar ik was wel geboeid wat er kon gebeuren als mensen en dieren met elkaar omgaan. Toen ben ik net zoals velen onder jullie beginnen zoeken op het internet. Het eerste dat ik daar tegen kwam was de opleiding voor het trainen en begeleiden van bezoekdieren, die ik dan ook gevolgd heb in Nederland. Hier heb ik geleerd hoe ik mijn lieve konijn Mojito kon inzetten in bezoekprogramma's. Dit was voor mij echter niet het eindpunt. Mijn zoektocht ging voort.
De volgende vraag die ik mij stelde was: "Hoe denken mijn West-Vlaamse collega's over het inzetten van dieren in de psychiatrische verpleegkunde?". Om deze vraag te kunnen beantwoorden ben ik terecht gekomen bij het instituut voor animal-assisted therapy, waar ik vorig schooljaar een individueel aangepast jaarprogramma (IAJ) gevolgd heb. Binnen zo'n IAJ programma heb ik de verschillende gezichten van IADs leren kennen en onder begeleiding een onderzoek leren opzetten. Wie meer wil weten over de resultaten van het onderzoek kan doorklikken naar de webpagina over onze activiteiten, daar kan je een samenvatting over het onderzoek downloaden. Veel leesplezier!
"GON begeleiding met assistentie van dieren" door C. Verheyen
Waarom volg ik een opleiding IAD (Major - Leren met Assistentie van Dieren)? Volgend persoonlijk verhaal was de aanleiding voor mijn zoektocht naar een bijkomende opleiding. Puur door toeval vergezelde mijn eigen hond "Zeppos", een Border Collie (nu 5 jaar), mij tijdens een van mijn begeleidingsmomenten (GON begeleiding). Ik ervoer wat zijn aanwezigheid in korte tijd bewerkstelligde. De communicatie met mijn leerling verliep vlotter en mijn etiketje van "enge begeleidster" werd ingeruild voor "misschien toch te vertrouwen persoon". Magic happens? In dit geval misschien wel, want mijn hond was toen nog veel te jong, absoluut niet geselecteerd noch getraind voor de opdracht. Het was recreatief, maar we hadden er wel een goed gevoel bij. Deze ervaring in combinatie met de liefde voor honden, bracht me ertoe te gaan zoeken of ik mijn werk en mijn hobby niet zou kunnen combineren. Op het internet kwam ik vooral projecten in Nederland tegen en enkele opleidingen in Gent. Gent vond ik aanvankelijk wel ver, maar na een lezing te hebben gevolgd bij een van onze huidige docenten was ik toch overtuigd dat ik iets met LAD wilde doen.
Hoe ervaar ik de kracht van dieren in mijn werk? Ik geloof er in dat het inzetten van dieren tijdens leerprocessen (en dan bedoel ik niet enkel binnen het onderwijs) een meerwaarde kan betekenen voor heel wat mensen, die het niet redden met de traditionele aanpak. In de toekomst wil ik liefst met personen van alle leeftijden met een autismespectrumstoornis (ASS) en randnormale begaafheid blijven werken, zodat hun groeiprocessen optimaler kunnen gebeuren via de assistentie van getrainde dieren.
"Leren met assistentie van dieren" door G. Lievens
Waarom volgde ik enkele jaren geleden een opleiding IAD (Major - Dierenbegeleidster in IADs)? In 2007 ben ik afgestudeerd als professionele Bachelor Agro- en Biotechnologie met als afstudeerrichting Dierenzorg op KaHo Sint-Lieven (Sint-Niklaas) een keuze die ik maakte omwille van een passie voor dieren. Na deze studies ben ik op zoek gegaan naar een voortgezette opleiding die zich meer toespitste op mens-dier interacties en de mogelijkheden die deze interacties kunnen bieden en met mogelijkheden bedoel ik mogelijkheden voor zowel mens als dier. Zo ben ik terecht gekomen op het postgraduaat "Training en begeleiding van dieren in de hulpverlening". Na mijn opleiding ben ik in samenwerking met mijn huidige collega's in het IAD-veld blijven werken. Als specialisatie heb ik gekozen voor de ontwikkeling van methodieken voor IADs dat wil zeggen dat ik mij o.a.traditionele therapeutische en educatieve materialen creatief ga aanpassen naar materialen die geschikt zijn om ingezet te worden binnen therapeutische en educatieve programma's met assistentie van dieren (TAD/LAD). Sinds 1 jaar ben ik ook als docent werkzaam bij het instituut voor animal-assisted therapy en geef ik lezingen in het Nederlands en Frans over de positie van dierenbegeleiders in IADs en algemeen over wat IADs zijn vanuit een wetenschappelijk perspectief. Verder werk ik ook als dierenbegeleidster binnen het therapiecentrum van Domein 't Kattenheye
Wat is mijn toekomstdroom op IAD gebied? Wel ik wil zeker in het veld actief blijven met het overbrengen en bereikbaar maken van kennis over IADs en het geven van activiteiten met assistentie van dieren (AADs). Op lange termijn wil ik verder werken aan het ontwikkelen van nieuwe methodieken, het opzetten van IADs met ratten en het verder innemen van de rol van dierenbegeleider in IADs. Een zeer motiverend, boeiend en snel evoluerend werkgebied waarin een mens zich niet snel verveelt. |

Herfst 2011 - Leren met dieren start met respect voor andere levende wezens (C. Verheyen)

Zomer 2011 - A. Vos (Class 2010) geeft zijn visie op de functie van de dierenbegeleider in IADs

Zomer 2011 - T. Capens (Class 2010) vertelt over de positie van een orthopedagoge in IADs
 Zomer 2011 - A. Desloovere (Class 2010) gaat in op de positie van een psychiatrisch verpleegkundige in IADs

Zomer 2011 - C. Verheyen (Class 2010) bekijkt de mogelijkheden en kracht van dieren binnen de individuele begeleiding en het traditioneel onderwijs
 Zomer 2011 - G. Lievens (Class 2007) voormalig student (alumni) en huidig docent geeft haar visie op de functie van dierenbegeleidster en docent in IADs
|